Als verandering van levensbelang is, ga je het dan wél doen?

Stress? Doelgericht veranderen levert je veel op

Gedrag veranderen is moeilijk. Uit onderzoek van Deutschman (2007) blijkt dat slechts 1 van de 9 mensen die een hartoperatie onderging daadwerkelijk in staat was om de levensstijl aan te passen. Dat ondanks de ultieme motivatie; zonder verandering konden ze overlijden.

De meeste mensen weten uit eigen ervaring dat veranderen knap lastig kan zijn. Stoppen met roken, minder overwerken, een social media dieet, meer aandacht geven aan je kinderen, het zijn allemaal goede voornemens. Het kan moeilijk zijn om die voornemens consequent vol te houden. Heb je met Oud&Nieuw besloten om dit jaar echt gezonder te eten, na een paar weken stranden je voornemens.

Kennis over gedragsverandering is niet genoeg om te veranderen. Dat heb ik zelf ondervonden. Veranderen is meer dan alleen de theorie in een training aanleren. Veranderen heeft te maken met focus, met toewijding.

Mijn eigen grote verandertraject

Als het gaat om gezond omgaan met stress doe ik best veel goed. Desondanks zijn er verbeterpunten in mijn gedrag. Ik ben een Bourgondiër, van tijd tot tijd een stress-eter en ik zit te veel stil. Inderdaad “het nieuwe roken”. Niet de meest gezonde combinatie. Na twee zwangerschappen voelde ik me fysiek uitgebluster dan ooit. Ik wilde al jaren veranderen. Het lukte niet. Ik stelde mezelf geen heldere en haalbare doelen, was niet gefocust genoeg.

Afgelopen najaar was het zo ver. Ik voelde me fysiek een oud vrouwtje en was het zat. Bovendien besefte ik meer dan ooit hoe belangrijk mijn gezondheid is. Moederschap heeft mij die spiegel voorgehouden.

Met mijn kennis over gedragsverandering wist ik dat ik doelen moest stellen zoals een topsporter dat doet. Voor mij eenvoudig om anderen daarmee te helpen maar mezelf coachen is een uitdaging. Bovendien is er ook nog zoiets als een blinde vlek.

Hoe doet een topsporter dat?

Als je iets wilt bereiken heb je meestal een droom. Dat is je ultieme grote doel wat je in de toekomst wilt bereiken. Droomdoelen zijn groots, in het geval van een topsporter bijvoorbeeld een gouden medaille op de olympische spelen. Of, zoals Ireen Wust, vijf gouden medailles op de olympische spelen. Om een droomdoel te bereiken is het noodzakelijk om heldere subdoelen te stellen. Ditzelfde geldt voor veranderen. Mensen hebben korte termijn winsten nodig om te zien dat een verandering zin heeft. We zijn nu eenmaal niet geduldig genoeg om lang op resultaat te wachten. Een nieuw dieet is een goed voorbeeld. Mensen willen binnen twee weken een grote verbetering zien anders wordt het dieet als niet effectief beschouwd en stoppen we er weer mee.

Met het stellen van een doel bedenk je vooraf precies wat en wanneer je iets wilt bereiken. Korte termijn doelen helpen enorm. Voorbeelden uit de sport: bijvoorbeeld goud op een Nederlands kampioenschap of stijgen naar een bepaalde plek op een ranglijst, een persoonlijk record verbeteren, enz. Doelen helpen je om iets te behalen omdat je daardoor je inzet afstemt op datgene je wilt bereiken. Een doel dat haalbaar maar moeilijk is, zorgt ervoor dat jij je volledig inzet. Doelen geven ook richting aan wat je ervoor moet doen. Als je doel is om af te vallen zorg je ervoor dat je op je voedselinname let. Het vergroot ook je doorzettingsvermogen. Zeggen dat je minimaal 4x per week wil sporten geeft je beter richting dan zeggen dat je méér wilt gaan sporten. Het geeft je focus.

In feite kan ons brein snel veranderen. Zo is het best makkelijk om een nieuwe taal te leren, mits je de focus verschuift. Als je de focus op je eigen taal uitschakelt en verhuisd naar Italië om Italiaans te leren forceer je de aandacht naar de nieuwe taal (Rock 2009). Het oude circuit in je hersenen (je moedertaal) wordt veel minder aangesproken waardoor een nieuw circuit snel is aangelegd. Een doel helpt je om de focus goed te richten. Wil je daar meer over weten? Lees dan eens het boek ‘Your Brain at Work’ van David Rock.

Doelen stellen is ook effectief omdat het je aanzet tot het bedenken van nieuwe strategieën om het doel te bereiken. Naast die lange en korte termijndoelen stelt een sporter ook windoelen, verbeterdoelen en procesdoelen. Een voorbeeld van een winddoel is: ‘de volgende wedstrijd winnen.’ Een verbeterdoel is: ‘7 van de 10 penalty’s moeten zitten’ of ‘een persoonlijk record verbeteren met x tienden van seconden’. Een voorbeeld van een procesdoel: ‘een bocht scherper nemen’.

Hoe pas ik dit zelf toe?

Ik heb mezelf korte en lange termijndoelen gesteld en ben ook bezig met windoelen, verbeterdoelen en procesdoelen. Een van mijn kortere termijndoelen van de afgelopen drie weken was: 6 keer per week een half uurtje thuis sporten (met een online programma). Een verbeterdoel was: over 4 weken 20 seconden langer kunnen planken. Moeilijk maar haalbaar. En ik merk nu al dat veranderen mij veel oplevert. Ik ben nog lang niet bij mijn droomdoel maar op korte termijn levert het me al veel meer energie en lichamelijke kracht op. Ook voel ik me mentaal sterker. De eerste fysieke veranderingen merkte ik al na twee weken sporten. Ook merk ik een focus verschuiving. Het sporten is bijna een gewoonte geworden.

Doelen stellen om stressbestendigheid te verbeteren

Als ik iemand coach bij stressbestendigheid, gebruik ik verschillende methoden. Het traject wordt toegespitst op de individuele cliënt. Het begin is altijd hetzelfde. Doelen stellen. Het is heel makkelijk om alleen maar na te denken over hoe je het eigenlijk wil hebben. Met het stellen van de juiste doelen wordt het concreet en duidelijk en het geeft richting. Ook kan je daardoor continue reflecteren of je op de goede weg zit.

Reflecteren is van belang omdat wij mensen snel zijn afgeleid. Door te reflecteren breng je de focus continue terug naar je doelen en leer je van fouten.

Wat nog meer belangrijk is bij veranderen

Veranderen doe je door te ervaren en doen, te reflecteren, te leren en door feedback van anderen. Niet alleen toewijding op de verandering zelf maar op het hele proces. Ook toewijding bij het opstaan na het vallen. Toewijding op het leren van je fouten.

Als het gaat om veranderen bij stress zijn er zoveel verschillende prioriteiten mogelijk. In mijn geval zit het voor een deel in mijn lifestyle. Een ander deel zat ook in een vastgeroeste overtuiging. Ik dacht altijd dat ik sporten vreselijk vond. Nu merk ik dat ik heel blij wordt van sporten. Daar zat een blinde vlek.

Voor iemand anders zit het misschien ook in het veranderen van vastgeroeste overtuigingen, of dagindeling, hoe je omgaat met tegenslag, wat je doet om te ontspannen, de mate waarin je piekert, waar je aandacht aan geeft, hoe je taakverdeling is, grenzen stellen, bejegening van collega’s, (in)flexibiliteit, sociale vaardigheden, leren goed adem te halen, enz, enz. We zijn allemaal individuele mensen en we zijn allemaal uniek. Wat je nodig hebt om stress beter te hanteren is voor iedereen verschillend. Daarom pleit ik voor een 360º blik. Bedenk welke biologische, psychische en sociale factoren meespelen bij je draagkracht en draaglast balans. Daarover meer in mijn volgende blog.

Conclusie

Terug naar mijn beginvraag. ‘Als veranderen van levensbelang is, ga je het dan wèl doen?’ Ik ben er van overtuigd dat veranderen minder moeilijk is, als je het stap voor stap aanpakt. Met daarbij genoeg focus en continue reflectie. Precies datgene doen wat ons brein aankan. Wie doet er mee?

Om HR professionals en ondernemers te helpen stress in hun organisatie te verminderen en burn-out te voorkomen, heb ik samen met BreinKennis de leergang Minder stress, minder verzuim, minder kosten ontwikkeld. Je kunt je nog aanmelden voor de leergang die in mei start. Mail of bel me voor meer informatie: mirella@wijstraining.nl / 06 – 26 16 45 70. Of neem contact op via: 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *